Μπορεί το ΕΚΕΤΑ να θεωρείται ένας εργασιακός χώρος που προσφέρει σχετικά ικανοποιητικές συνθήκες εργασίας, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι «όλα είναι ιδανικά». Η πλειοψηφία των εργαζομένων του απασχολείται με Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών (ΔΠΥ), κοινώς μπλοκάκι. Το μπλοκάκι αποκρύπτει την εξαρτημένη εργασία εμφανίζοντας τον εργαζόμενο σαν «συνεργάτη». Έτσι o εργαζόμενος στερείται μια σειρά δικαιωμάτων που είναι κατοχυρωμένα για μια εξαρτημένη σύμβαση εργασίας. Συγκεκριμένα:
- Το μπλοκάκι δεν κατοχυρώνει αναρρωτικές άδειες, άδειες μητρότητας ή κανονικές άδειες. Οι αναρρωτικές δίνονται «άτυπα», σε συνεννόηση με τον εκάστοτε προϊστάμενο, ενώ κάποια αντίστοιχη φόρμουλα βρίσκεται για τις άδειες μητρότητας. Όσον αφορά τις ετήσιες, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων κάθε ινστιτούτο κλείνει κάποιες μέρες το χρόνο, όμως λιγότερες από αυτές που θα δικαιούνταν κάποιος με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας. Αν ένας εργαζόμενος θέλει να λείψει κάποιες διαφορετικές ημερομηνίες ή κάποιες μέρες έξτρα, αυτό πάλι επαφίεται στην «καλή προαίρεση» του προϊσταμένου του.
- Το μπλοκάκι δεν κατοχυρώνει επίδομα ανεργίας ή αποζημίωση απόλυσης. Ένας εργαζόμενος μπορεί να δουλεύει 10 χρόνια στο ΕΚΕΤΑ με ΔΠΥ κι όταν απολυθεί να μην έχει κανένα δικαίωμα σε ταμείο ανεργίας ή αποζημίωση.
- Οι εργαζόμενοι με μπλοκάκι δεν έχουν δικαίωμα σε δώρο Χριστουγέννων, Πάσχα και άδειας.
- Το μπλοκάκι δεν καλύπτει τις υπερωρίες. Έτσι σε περιόδους φόρτου εργασίας (για παράδοση κάποιου παραδοτέου, πρότασης ή επιστημονικής εργασίας), ο εργαζόμενος δεν πληρώνεται έξτρα για τις ώρες που δουλεύει πέρα από το ωράριό του.
- Ο εργαζόμενος με μπλοκάκι δεν δικαιούται να απεργήσει νόμιμα. Υπάρχει μια πρακτική των προϊσταμένων σε αυτό το θέμα να επιτρέπουν κάποιες φορές στον εργαζόμενο να λείψει από την εργασία του την ημέρα της απεργίας (κάτι που έτσι κι αλλιώς «δικαιούται» σαν συνεργάτης), ωστόσο υπάρχουν και περιπτώσεις που αυτό δεν συμβαίνει, δυσχεραίνοντας την απόφαση κάποιου να απεργήσει.
Οι συμβάσεις 6μηνες ή μικρότερης διαμορφώνουν ένα καθεστώς ανασφάλειας, καθώς η συνέχιση ή μη της δουλειάς εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα ερευνητικών προγραμμάτων. Παρόλο που οι μισθοί των εργαζόμενων είναι καλύτεροι συγκριτικά με άλλους εργασιακούς χώρους, το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι πληρώνονται συνήθως από ευρωπαϊκά προγράμματα για τα οποία δίνονται μεγάλα ποσά, ενώ μάλιστα οι εργαζόμενοι δουλεύουν παραπάνω ώρες από αυτές που αναφέρονται στις συμβάσεις που υπογράφουν. Συνεπώς, οι εργαζόμενοι στο ΕΚΕΤΑ παράγουν αρκετές φορές πολλαπλάσια τους μισθούς τους.
Δύο ακόμα θέματα που προέκυψαν εν μέσω της πανδημίας είναι η υποχρεωτική τηλεργασία και το ζήτημα των τεστ. Αν και παρέχονταν δωρεάν τεστ από το ΕΚΕΤΑ δύο φορές την εβδομάδα, αυτό διακόπηκε αρχικά για τους εμβολιασμένους και στην συνέχεια για όλους, αναγκάζοντας κάποιους εργαζόμενους να δίνουν από την τσέπη τους κάθε βδομάδα για rapid τεστ. Η παροχή δωρεάν τεστ για όλους τους εργαζόμενους (εμβολιασμένους και μη) είναι σημαντικό μέτρο πρόληψης και δικαίωμα όλων των εργαζόμενων. Όσον αφορά την τηλεργασία, παρόλο που φαίνεται πολύ βολικό να εργάζεται κάποιος από το σπίτι, η εφαρμογή της οδήγησε σε επιδείνωση των όρων εργασίας. Κάτι που είδαμε μέσα στην πανδημία, με το ωράριο να ξεχειλώνει πολύ συχνά με meeting εκτός ωραρίου ή ακόμα και σαββατοκύριακα.
Πέρα όμως από τα ειδικά μας ζητήματα, ως εργαζόμενοι στο ΕΚΕΤΑ επηρεαζόμαστε και από τις γενικές εξελίξεις στα εργασιακά. Μας πλήττει το νέο κύμα ακρίβειας σε είδη πρώτης ανάγκης. Αλλά και η εφαρμογή του νόμου Χατζηδάκη που θα καταργήσει την πράξη το 8ωρο-5νθήμερο, δεν θα μας αφήσει ανεπηρέαστους.
Απέναντι στις ελαστικές σχέσεις εργασίας και στην αβεβαιότητα του ΔΠΥ και των σύντομων συμβάσεων, να διεκδικήσουμε τη μόνιμη και σταθερή δουλειά. Να οργανωθούμε με τους συναδέλφους μας στους χώρους δουλειάς και στα σωματεία μας και να αντισταθούμε!
ΝΑ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΟΥΜΕ ΑΜΕΣΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΠΑΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:
- Συλλογική σύμβαση εργασίας και συμβάσεις αορίστου χρόνου με διατήρηση μισθολογικών δικαιωμάτων.
- Κατάργηση του ΔΠΥ.
- 5ήμερο, 8ωρο, όχι στις απλήρωτες υπερωρίες.
- Όχι στην αξιοποίηση της τηλεργασίας ως μέσο επιβολής αντιδραστικών σχέσεων εργασίας (υπερωρίες – εργασία το Σαββατοκύριακο) και απομόνωσης των εργαζομένων.
- Αυξήσεις στους μισθούς, που να καλύπτουν τις αυξήσεις στα είδη πρώτης ανάγκης.
- Δωρεάν τεστ για όλους τους εργαζόμενους, εμβολιασμένους και μη. Πρόβλεψη έτσι ώστε να μην αναγκάζονται σε μόνιμες υπερωρίες οι εργαζόμενοι που διενεργούν τα τεστ.
- Κατοχύρωση του δικαιώματος στην απεργία.
- Πλήρεις άδειες καθώς κι εξασφάλιση ταμείου ανεργίας κι αποζημίωσης για όλους τους εργαζόμενους, ανεξάρτητα από τη σύμβαση απασχόλησης τους.
